Dowiedz się, w jaki sposób firma SMC wdraża koncepcję 4BAR factory, aby poprawić przejrzystość, zoptymalizować zużycie sprężonego powietrza i odkryć nowe możliwości zwiększenia wydajności.
Mário Jakubec, Kierownik ds. obiektów i rozwoju, SMC Czechy
WRZESIEŃ 2026
Sprężone powietrze jest często jednym z najważniejszych mediów w zakładzie produkcyjnym, jednak rzadko poddaje się je takiej samej analizie jak procesy produkcyjne, wydajność maszyn czy zużycie energii.
Zasady koncepcji 4BAR factory są już wdrażane w wybranych zakładach produkcyjnych firmy SMC.
W europejskim głównym zakładzie produkcyjnym firmy SMC w Vyškovie w Czechach zastosowaliśmy to podejście w naszym własnym środowisku produkcyjnym, aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób wykorzystywane jest sprężone powietrze, gdzie występują straty i jakie istnieją możliwości usprawnienia.
Zakład produkcyjny firmy SMC w Vyškovie, Czechy
Łącząc pomiary, analizę i ciągłą optymalizację, przekształciliśmy zużycie sprężonego powietrza w widoczne, mierzalne dane i wykorzystaliśmy te informacje do usprawnienia pracy zakładu.
Na czym polega droga dokształtowania koncepcji 4BAR factory
Koncepcja 4BAR factory często kojarzy się z obniżaniem ciśnienia. Jednak podejście to wykracza daleko poza zwykłe obniżanie ciśnienia.
Jednym z pierwszych celów było ustalenie, które maszyny mogą niezawodnie pracować przy ciśnieniu 0,4 MPa (4 bary), które zastosowania wymagają dodatkowych technologii wspomagających, takich jak podwyższacze ciśnienia, a które nie są jeszcze gotowe do modernizacji.
Najpierw zmierzyć, potem ulepszać
Kierując się zasadą „Dane zamiast założeń”, pierwszym krokiem było uzyskanie jasnego obrazu tego, w jaki sposób sprężone powietrze jest wykorzystywane w całym zakładzie.
W tym celu zidentyfikowaliśmy 70 maszyn o największym potencjale pod względem analizy i usprawnienia. Obecnie na 54 z nich instalowane są urządzenia monitorujące. Zapewniło to wgląd w działanie 77% sprzętu objętego tą fazą projektu.
Zebrane dane pozwoliły naszym technikom porównać poziomy zużycia, zidentyfikować odchylenia oraz zweryfikować, czy ciśnienia robocze są odpowiednie dla poszczególnych zastosowań. Co najważniejsze, dostarczyły one informacji niezbędnych do podejmowania decyzji opartych na faktach, a nie na przypuszczeniach.
Skalowalna architektura monitorowania
Wraz ze wzrostem zasięgu monitoringu wprowadzono komunikację bezprzewodową, aby uprościć wdrożenie w całym warsztacie mechanicznym.
W porównaniu z tradycyjną instalacją przewodową rozwiązanie to wyeliminowało potrzebę ułożenia około 4 000 metrów okablowania, co pozwoliło obniżyć koszty wdrożenia o około 10 000 euro i zaoszczędzić około 128 godzin pracy instalacyjnej.
W rezultacie powstała skalowalna architektura monitoringu, którą można efektywnie rozbudowywać w ramach działającego środowiska produkcyjnego.
System zarządzania powietrzem: przekształcanie danych w działania
Oprócz wspierania długoterminowej optymalizacji ciągłe monitorowanie zapewnia cenne możliwości diagnostyczne, natychmiast ujawniając nietypowe warunki pracy.
W zakładzie SMC Vyškov system zarządzania sprężonym powietrzem wykrył siedmiokrotny wzrost zużycia sprężonego powietrza na jednej maszynie CNC. Analizując dostępne dane, zespół szybko zidentyfikował przyczynę źródłową: uszkodzony zawór posuwu.
Problem został rozwiązany w ciągu około godziny, co pozwoliło zapobiec niepotrzebnym stratom sprężonego powietrza, które w przeciwnym razie mogłyby pozostawać niezauważone przez dłuższy czas.
Przykład ten pokazuje jedną z kluczowych zalet naszego systemu zarządzania powietrzem oraz podejścia 4BAR factory w zakładzie produkcyjnym: przekształcenie sprężonego powietrza z niewidocznego medium użytkowego w zasób, który można zmierzyć i kontrolować.
Niższe ciśnienie, ta sama wydajność
W środowiskach przemysłowych maszyny często pracują pod wyższym ciśnieniem niż to konieczne. Każdy zbędny dodatkowy bar ciśnienia zwiększa zapotrzebowanie na energię w pomieszczeniu sprężarek, podnosi koszty eksploatacji i powoduje dodatkowe obciążenie infrastruktury sprężonego powietrza.
Dzięki analizie danych zebranych podczas fazy monitorowania udało nam się określić minimalne ciśnienie wymagane do niezawodnej pracy. Wyniki wykazały, że 52 z 70 wybranych maszyn mogły pracować przy ciśnieniu poniżej 0,5 MPa, co stanowi 74% urządzeń objętych tą fazą projektu.
Jednym z przykładów były centra obróbcze produkujące siłowniki pneumatyczne serii MB firmy SMC. Ocena warunków pracy potwierdziła, że wydajność procesu można utrzymać przy ciśnieniu w zakresie od 0,4 do 0,5 MPa zamiast pierwotnego 0,6 MPa, co pozwala zmniejszyć zużycie sprężonego powietrza nawet o 25%.
Wyniki potwierdziły kluczową zasadę koncepcji 4BAR factory: ciśnienie robocze powinno być ustalane na podstawie rzeczywistych wymagań procesowych, a nie konwencji lub historycznych ustawień.
Dane analityczne zebrano podczas normalnej pracy maszyny
Wyeliminowanie zbędnego zużycia energii w okresach bezczynności
Dane z monitoringu ujawniły również zużycie sprężonego powietrza w momentach, gdy urządzenia i maszyny nie prowadził aktywnej produkcji.
W przypadku wybranych maszyn CNC sprężone powietrze było nadal dostarczane w okresach bezczynności, mimo braku zapotrzebowania procesowego. Aby rozwiązać ten problem, zainstalowano automatyczny zawór odcinający, który odcina dopływ powietrza, gdy maszyna nie pracuje.
Ta optymalizacja pozwoliła zmniejszyć zużycie sprężonego powietrza o około 75 000 m³ rocznie.
Podobną możliwość zidentyfikowano na innej maszynie, gdzie funkcja przedmuchiwania sondy działała w sposób ciągły, niezależnie od stanu maszyny. Dzięki powiązaniu przedmuchiwania bezpośrednio z sekwencją pracy maszyny sprężone powietrze jest zużywane tylko wtedy, gdy funkcja ta jest wymagana, co generuje dodatkowe oszczędności rzędu około 108 800 m³ rocznie.
Przykłady te pokazują, jak ważne jest zrozumienie nie tylko tego, w jaki sposób sprężone powietrze jest wykorzystywane podczas produkcji, ale także tego, w jaki sposób jest ono zużywane, gdy produkcja nie ma miejsca.
Projektowanie dla ciśnienia 4 bar
Projekt nie ogranicza się wyłącznie do optymalizacji istniejącego sprzętu. Firma SMC Vyškov już na etapie określania wymagań dotyczących nowych maszyn zakłada ciśnienie robocze na poziomie 0,4 MPa, co pozwala zapewnić, że przyszłe inwestycje od samego początku będą zgodne z zasadami koncepcji 4BAR factory.
Przekształcanie doświadczeń w dowody
Wiele wyzwań, z którymi mierzy się firma SMC Vyškov, jest takich samych, jak te, przed którymi stają zakłady produkcyjne na całym świecie.
Wdrażając zasady 4BAR factory w naszej własnej działalności, zdobywamy praktyczne doświadczenie w takich samych warunkach produkcyjnych, z jakimi na co dzień zmagają się nasi klienci.
Projekt ten pokazuje, że trwałe oszczędności w zakresie zużycia sprężonego powietrza często osiąga się raczej poprzez pomiary, analizę i ciągłe doskonalenie niż poprzez duże inwestycje. Co najważniejsze, pozwala nam to wspierać klientów rozwiązaniami, które zostały przetestowane, zweryfikowane i sprawdzone w naszym własnym środowisku produkcyjnym.